Waarom elk paard zout nodig heeft – en zeker bij warm weer
Wist je dat zout het enige mineraal is dat elk paard dagelijks nodig heeft, ongeacht zijn voeding of werklast? Zelfs een paard dat op rust staat en alleen hooi krijgt, verliest via zweet en urine meer natrium dan hij via ruwvoer kan binnenkrijgen. Zeker in warme perioden zoals nu, wanneer de temperatuur boven de 30°C stijgt, is het aanvullen van zout geen luxe maar een noodzaak.
Wat is zout eigenlijk?
Zout (natriumchloride – NaCl) bestaat uit twee belangrijke mineralen: natrium en chloride. Beide zijn elektrolyten: stoffen die elektrische signalen in het lichaam mogelijk maken en cruciaal zijn voor:
de vochthuishouding en dorstprikkel
een gezonde zenuwgeleiding en spierfunctie
het behoud van een normale zuurgraad (pH) in het lichaam
de vertering, onder andere via aanmaak van maagzuur (chloride is nodig voor HCl)
Hooi bevat nauwelijks natrium
Volgens de NRC 2007 Nutrient Requirements of Horses bevat hooi gemiddeld minder dan 0,01% natrium – véél te weinig om aan de dagelijkse behoefte van een paard te voldoen. Die behoefte ligt rond de 10 gram zout per dag voor een volwassen paard in rust, en kan bij warm weer of inspanning oplopen tot 60 gram of meer per dag.
Paarden kunnen dat tekort alleen compenseren als ze vrije toegang hebben tot een zoutbron – meestal in de vorm van een liksteen.
Waarom is zout nog belangrijker bij warm weer?
Wanneer een paard zweet, verliest het naast water ook grote hoeveelheden natrium en chloride. Paardenzweet is bijzonder rijk aan elektrolyten: tot 4 keer zouter dan mensenzweet. Zelfs een beetje transpiratie door staan in de zon of stress kan al zorgen voor flinke verliezen.
Een tekort aan zout kan leiden tot:
sloomheid of verminderde eetlust
spiertrillingen of spierkrampen
verstoring van het dorstmechanisme (paard drinkt minder dan nodig)
in extreme gevallen: zouttekort-koliek of uitputting
Een paard dat zweet, moet dus zowel water als zout kunnen aanvullen om gehydrateerd te blijven.
Hoe geef je zout?
De meest natuurlijke en veilige manier is via een liksteen. Paarden reguleren hun zoutopname doorgaans goed – ze likken alleen als ze het nodig hebben. Zorg wél dat de liksteen:
schoon en droog blijft
op een toegankelijke plek hangt (uit de zon, op bijthoogte)
regelmatig wordt vervangen
Sommige paarden likken te weinig of negeren een liksteen. In dat geval kan je een kleine hoeveelheid zout door het voer mengen: begin met 5–10 gram per dag (± 1 theelepel) en verhoog indien nodig.
Let op: kies bij voorkeur zuiver keukenzout of likstenen zonder overbodige toevoegingen, tenzij gericht gekozen (zoals probiotica of kruiden).
Welke zoutsteen kies je?
1. Zeezout-likstenen (Animalixs)
De likstenen van Animalixs zijn gemaakt van zuiver, gedroogd zeezout. In tegenstelling tot de dichte kristallen van Himalayazout, is zeezout zachter van structuur – waardoor paarden er makkelijker van likken. Zeker voor kieskeurige of sobere paarden is dit een fijne keuze.
Voordelen:
makkelijk oplosbaar, wordt sneller opgenomen
geschikt voor jonge paarden of paarden die weinig likken
verkrijgbaar in diverse varianten, o.a. met kruiden, mineralen of probiotica
Bekijk ze hier: Animalixs zeezout-likstenen
2. Klassieke Himalaya-zoutstenen
Himalayazout wordt diep in de bergen gewonnen en is bekend om zijn roze kleur (door natuurlijk ijzergehalte). De kristalstructuur is veel harder, waardoor de steen lang meegaat. Deze likstenen zijn ideaal voor paarden die intensief likken of in de wei staan, omdat ze minder snel afbreken.
Voordelen:
extreem duurzaam en weersbestendig
bevat sporen van mineralen zoals ijzer, magnesium en kalium
Bekijk ze hier: Himalaya likstenen
3. Zwarte Himalaya-zoutsteen (Hilton Herbs)
Deze unieke zoutsteen bevat natuurlijke zwavelverbindingen, waardoor hij een donkere kleur en een mild zoute, licht rokerige geur heeft. Sommige paarden vinden dit aantrekkelijker dan gewone stenen. Hij bevat ook spoorelementen zoals koper, zink en mangaan.
Voordelen:
bevordert de eetlust bij kieskeurige eters
bevat natuurlijke zwavel en sporenelementen
Bekijk ze hier: Black Himalaya likstenen
Hoeveel zout heeft een paard nodig?
Een volwassen paard in rust heeft al snel 10 gram zout per dag nodig. Bij warm weer of training kan dat oplopen tot wel 60 gram per dag. De meeste paarden kunnen dit zelf reguleren via een liksteen – maar controleer wel of er echt van gelikt wordt. Zo niet? Dan kun je wat zout door het voer geven.
Tip: Geef altijd onbeperkt schoon drinkwater in combinatie met zout. Zout zonder water kan dorst niet compenseren – en zelfs uitdroging verergeren.
Conclusie
Zout is een basisbehoefte – geen supplement. En zeker bij warm weer is het essentieel om zoutverlies tijdig aan te vullen. Houd je paard gezond, alert en gehydrateerd door altijd een liksteen beschikbaar te stellen. Dat is een kleine moeite met grote gezondheidsvoordelen.
